தெலுங்கானாவின் பனகல் என்ற அழகிய கிராமத்தில் அமைந்துள்ள சாயா சோமேஸ்வரர் கோயில், கட்டிடக்கலையின் அற்புதம் மட்டுமல்ல, விஞ்ஞானிகளையும் ஆச்சரியப்படுத்தும் மர்மங்களின் தோட்டமாகவும் விளங்குகிறது. 

10-ம் நூற்றாண்டில் கட்டப்பட்ட இந்த கோயில், மூன்று விதமான அதிசயமான நிழல்களால் புகழ் பெற்றுள்ளது.

இந்த கருவறையில் உள்ள லிங்கத்தின் பின்புறம் விழும் நிழல், காலை முதல் மாலை வரை நகராமல், இரவில் கூட மறைவதில்லை. 

இதுபோன்ற நிழல்கள் இயற்கைக்கு எதிரானவை என்பதால், விஞ்ஞானிகள் இதற்கான காரணத்தை இன்னும் கண்டுபிடிக்க முடியவில்லை.

இந்த கருவறையின் முன் நிற்கும் ஒருவர், தனது நான்கு நிழல்களை பார்க்கலாம். ஒரு பொருளுக்கு நான்கு நிழல்கள் விழும் என்பது அறிவியலுக்கு புதியதொரு புதிர்.

இந்த கருவறையின் முன் நிற்கும் ஒருவரின் நிழல் எப்போதும் எதிர் திசையில் விழும். இதுபோன்ற ஒரு நிகழ்வு எப்படி நடைபெறுகிறது என்பது இன்னும் விடை காணப்படாத கேள்வி.

சாயா என்றால் நிழல் என்பதால், இந்த கோயிலில் நிழல்கள் மிக முக்கியமான பங்கு வகிக்கின்றன. நிழல்களை வைத்து பல மர்மங்களை உருவாக்கியுள்ள கலைஞர்கள், இந்த கோயிலின் கடவுளை 'நிழல்களின் தெய்வம்' என்று போற்றியுள்ளனர்.

இந்த கோயில், கடந்த காலத்தின் கட்டிடக்கலை நுட்பங்கள் குறித்தும், அறிவியலின் எல்லைகளைத் தாண்டிய மர்மங்கள் குறித்தும் நமக்கு பல பாடங்களை கற்றுத் தருகிறது.